
Garanti Sonrası Yedek Parça Bulunması Neden Önemlidir?
Garanti süresinin sona ermesi, üretici veya ithalatçının satış sonrası hizmet yükümlülüğünün otomatik olarak sona erdiği anlamına gelmez.
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği kapsamında üretici veya ithalatçıların, belirlenen kullanım ömrü boyunca gerekli bakım ve onarım hizmetlerini sağlaması gerekir. Bu hizmetlerin sürdürülebilmesi için gerekli yedek parçaların da temin edilebilir olması önemlidir.
Dolayısıyla garanti süresi sona ermiş bir yenilenmiş telefon için “garanti bitti, artık parça sağlayamıyoruz” şeklindeki yaklaşım tek başına satış sonrası hizmet yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Servis “Yedek Parça Yok” Diyebilir mi?
Servisin elinde belirli bir parçanın o anda bulunmaması ile üretici veya ithalatçının parçayı temin edememesi aynı durum değildir.
Bir servis istasyonunda parçanın geçici olarak bulunmaması halinde parçanın tedarik edilmesi ve onarımın gerçekleştirilmesi gerekebilir.
Ancak gerekli yedek parçanın kullanım ömrü boyunca hiç temin edilememesi ve bu nedenle satış sonrası hizmetin sağlanamaması farklı bir durumdur.
Ticaret Bakanlığı, kullanım ömrü boyunca bakım, onarım veya yedek parça sağlanmaması halinde tüketicinin uğradığı zararı ispatlamak şartıyla ilgili uyuşmazlık çözüm mercilerine başvurabileceğini belirtmektedir.
Garanti Bittikten Sonra Yedek Parça Sağlama Yükümlülüğü Devam Eder mi?
Evet, satış sonrası hizmet bakımından devam edebilir.
Burada garanti süresi ile kullanım ömrünü birbirinden ayırmak gerekir.
Garanti süresi, yenilenmiş telefonun tüketiciye teslim edilmesinden sonra garanti kapsamında belirli hakların kullanılabildiği dönemdir.
Kullanım ömrü ise ürün için satış sonrası bakım ve onarım hizmetlerinin sağlanmasının öngörüldüğü daha uzun dönemdir.
Bu nedenle garanti süresi sona ermiş olsa bile telefonun ilgili kullanım ömrü devam ediyorsa, üretici veya ithalatçının satış sonrası hizmet yükümlülükleri devam edebilir.
Yedek Parça Temin Edilemiyorsa Tüketici Ne Yapmalı?
Telefonun onarımı için gerekli parça bulunamadığında tüketicinin öncelikle durumun yazılı olarak kayıt altına alınmasını istemesi faydalı olur.
Servisten;
- Arızanın ne olduğunu,
- Hangi parçanın değiştirilmesi gerektiğini,
- Parçanın neden temin edilemediğini,
- Parçanın yeniden ne zaman temin edilebileceğini,
- Onarımın gerçekleştirilemediğine ilişkin açıklamayı
servis kaydında göstermesini istemek, ileride oluşabilecek uyuşmazlıklarda önemli olabilir.
Sözlü olarak “parça yok” denilmesi yerine bu durumun servis belgesinde yer alması tüketicinin elini güçlendirebilir.
Üretici veya İthalatçı “Telefon Eski” Diyerek Parça Sağlamayabilir mi?
Telefonun eski olması ile kullanım ömrünün sona ermesi aynı şey değildir.
Bir ürünün satın alma tarihinin üzerinden belirli bir süre geçmiş olması, tek başına satış sonrası hizmet yükümlülüğünün ortadan kalktığını göstermez.
Üretici veya ithalatçının yükümlülüğü, ilgili ürün için mevzuatta belirlenen kullanım ömrü ve satış sonrası hizmet kuralları çerçevesinde değerlendirilir. Ticaret Bakanlığı da üretici ve ithalatçıların belirlenen kullanım ömrü boyunca satış sonrası bakım ve onarım hizmetlerini sağlamak zorunda olduğunu belirtmektedir.
Bu nedenle tüketici, yalnızca telefonun yaşına bakılarak “artık parça bulunmaz” şeklinde kesin bir sonuca varıldığında, ürünün kullanım ömrünü ve satış sonrası hizmet kapsamını ayrıca kontrol etmelidir.
Yedek Parça Fiyatını Tüketici Görebilir mi?
Evet.
Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği'ne göre üretici veya ithalatçılar, tüketicilerin talebi üzerine yedek parça satışından kaçınamaz.
Ayrıca servis istasyonlarının yedek parça fiyat listesini tüketicilerin görebileceği şekilde sunması veya katalog ya da elektronik ortamda tüketiciye göstermesi gerekir.
Bu nedenle garanti sonrası ücretli bir onarımda tüketici, kullanılacak parçanın ve ilgili fiyat bilgisinin ne olduğunu sorma hakkına sahiptir.
Değiştirilen Eski Parça Tüketiciye Verilir mi?
Garanti süresi dışında gerçekleştirilen onarımlarda değiştirilen yedek parçaların tüketiciye iade edilmesi konusunda da mevzuatta düzenleme bulunmaktadır.
Yetkili servis istasyonlarının, garanti süresi dışında bakım ve onarım sırasında değiştirdikleri parçaları, Çevre Kanunu hükümleri saklı kalmak üzere tüketiciye iade etmesi gerekir.
Bu nedenle parça değişimi yapıldığında tüketici, değiştirilen parçanın kendisine teslim edilip edilmeyeceğini servisle görüşebilir.
Yedek Parça Bulunamadığı İçin Telefon Tamir Edilemiyorsa Ne Olur?
Telefonun kullanım ömrü devam ettiği halde gerekli yedek parçanın sağlanamaması nedeniyle satış sonrası hizmetin gerçekleştirilememesi, tüketicinin tamamen çözümsüz bırakılması anlamına gelmez.
Ticaret Bakanlığı'nın bilgilendirmesine göre kullanım ömrü boyunca bakım, onarım veya yedek parça sağlanmaması nedeniyle satış sonrası hizmetlerin sunulmaması halinde tüketici, uğradığı zararı ispatlamak şartıyla ilgili uyuşmazlık çözüm mercilerine başvurabilir.
Burada önemli olan, tüketicinin gerçekten bir zarara uğradığını ve satış sonrası hizmetin sağlanmadığını belgeleyebilmesidir.
Önce Servise mi, Üreticiye mi Başvurulmalı?
Pratik olarak ilk başvuru yetkili servise yapılabilir.
Ancak servis “parça bulunmuyor” diyorsa üretici veya ithalatçıya da başvurmak faydalı olabilir. Çünkü üretici ve ithalatçılar, yetkili servis istasyonlarının ayrı bir tüzel kişiliği olsa dahi satış sonrası hizmetlerin sağlanmasından ve yürütülmesinden yetkili servislerle birlikte sorumludur.
Bu nedenle tüketicinin yalnızca servisle yaptığı sözlü görüşmeyle yetinmek yerine yazılı bir kayıt oluşturması daha sağlıklı olacaktır.
Yetkili Servis “Parça Yok” Dediğinde Başka Servise Gidilebilir mi?
Öncelikle başka bir yetkili servis istasyonunun aynı parçayı temin edip edemediği kontrol edilebilir.
Üretici ve ithalatçıların güncel yetkili servis bilgilerini Bakanlık tarafından oluşturulan Servis Bilgi Sistemi'ne kaydetmesi zorunludur. Tüketiciler servis bilgilerini SERBİS üzerinden kontrol edebilir.
SERBİS – Yetkili Servis Bilgi Sistemi
Ancak telefonun farklı bir serviste tekrar incelenmesinden önce mevcut servis kaydının ve cihazın durumunun belgelenmesi önemlidir.
Özel Servise Gitmek Sorunu Çözer mi?
Özel servis ile yetkili servis aynı statüde değildir.
Üretici veya ithalatçıya bağlı olmayan özel servislerin faaliyetlerinde tüketiciyi yanıltacak şekilde yetkili servis izlenimi oluşturmaması ve “özel servis” ibaresini açık şekilde kullanması gerekir.
Bu nedenle garanti sonrası telefonunuz için özel servisten hizmet almayı düşünüyorsanız, servisin yetkili servis olup olmadığını önceden kontrol etmeniz gerekir.
Özellikle telefonun daha sonra yetkili servise götürülmesi ihtimali varsa, üçüncü taraf müdahalesinin cihazın teknik ve servis süreci açısından oluşturabileceği sonuçlar da dikkate alınmalıdır.
Yedek Parça Bulunamadığında Tüketici Hangi Belgeleri Saklamalı?
Bu tür bir uyuşmazlıkta belgeler oldukça önemlidir.
Tüketicinin mümkün olduğunca şu belgeleri saklaması faydalıdır:
- Servis kabul belgesi,
- Servis fişi,
- Arıza tespit belgesi,
- Yedek parça talebine ilişkin kayıtlar,
- Parçanın temin edilemediğine ilişkin servis açıklaması,
- Varsa onarım fiyat teklifi,
- Üretici veya ithalatçıyla yapılan yazışmalar,
- Ödeme ve kargo belgeleri.
Özellikle “yedek parça bulunamadığı için onarım yapılamıyor” bilgisinin servis kaydında açık şekilde yer alması önemlidir.
Yedek Parça Sağlanmaması Nedeniyle Zarar Oluşursa Ne Yapılabilir?
Telefonun kullanım ömrü devam ettiği halde gerekli satış sonrası hizmet sağlanmıyorsa ve tüketici bu nedenle bir zarara uğradığını düşünüyorsa, öncelikle üretici veya ithalatçıya yazılı olarak başvurabilir.
Sonuç alınamaması halinde uyuşmazlığın niteliğine ve talep edilen miktara göre tüketici hakem heyeti, zorunlu arabuluculuk veya tüketici mahkemesi gibi hukuki yollar gündeme gelebilir.
Ticaret Bakanlığı, kullanım ömrü boyunca satış sonrası hizmetlerin sağlanmaması durumunda tüketicinin zararını ispatlamak şartıyla bu uyuşmazlık çözüm mercilerine başvurabileceğini açıkça belirtmektedir.
Burada hangi başvuru yolunun kullanılacağı, uyuşmazlığın niteliğine ve güncel parasal sınırlara göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Yenilenmiş Telefon Alırken Yedek Parça Konusuna Dikkat Edilmeli mi?
Evet. Yenilenmiş telefon satın alırken yalnızca cihazın dış görünümüne, pil durumuna veya fiyatına bakmak yerine satış sonrası hizmet imkanlarını da değerlendirmek faydalı olabilir.
Özellikle daha az yaygın modellerde veya üretimi uzun süre önce sona ermiş cihazlarda, ileride belirli parçaların bulunabilirliği tüketici açısından önemli hale gelebilir.
Satın alma öncesinde;
- Üretici veya ithalatçının kim olduğunu,
- Yetkili servislerin bulunup bulunmadığını,
- SERBİS kayıtlarını,
- Satış sonrası hizmet imkanlarını
kontrol etmek daha bilinçli bir seçim yapılmasına yardımcı olabilir.
Sık Sorulan Sorular
Garanti bittikten sonra telefonun yedek parçası bulunamazsa ne olur?
Garanti süresinin sona ermesi, kullanım ömrü boyunca devam eden satış sonrası hizmet yükümlülüklerini tek başına ortadan kaldırmaz. Gerekli hizmetin sağlanmaması halinde tüketici, uğradığı zararı ispatlamak şartıyla ilgili uyuşmazlık çözüm mercilerine başvurabilir.
Servis “yedek parça yok” diyerek telefonu tamir etmeyebilir mi?
Parçanın servisin kendi stokunda bulunmaması ile parçanın temin edilememesi farklıdır. Satış sonrası hizmetin kullanım ömrü boyunca sağlanması gerektiğinden, parçanın temin edilememesi nedeniyle hizmetin hiç sunulamaması ayrıca değerlendirilmelidir.
Yedek parçayı tüketici kendisi satın alabilir mi?
Üretici veya ithalatçılar tüketicilerin talebi üzerine yedek parça satışından kaçınamaz. Parçanın temin koşulları ve montajının kim tarafından yapılacağı ayrıca değerlendirilmelidir.
Garanti dışındaki onarımda değişen parçayı geri alabilir miyim?
Garanti süresi dışında yapılan onarımlarda değiştirilen yedek parçaların, ilgili çevre mevzuatı hükümleri saklı kalmak üzere tüketiciye iade edilmesi gerekir.
Yedek parça fiyatını önceden öğrenebilir miyim?
Evet. Servis istasyonlarının yedek parça fiyat listesini tüketicilerin görebileceği şekilde sunması veya elektronik ortamda göstermesi gerekir.
Yedek parça bulunamadığı için oluşan zararı talep edebilir miyim?
Satış sonrası hizmetlerin kullanım ömrü boyunca sağlanmaması halinde tüketici, uğradığı zararı ispatlamak şartıyla ilgili uyuşmazlık çözüm mercilerine başvurabilir.
Sonuç
Yenilenmiş telefonun garanti süresi sona erdikten sonra gerekli yedek parçanın bulunamaması, satış sonrası hizmetlerin otomatik olarak sona erdiği anlamına gelmez.
Üretici ve ithalatçıların ilgili ürün için belirlenen kullanım ömrü boyunca satış sonrası bakım ve onarım hizmetlerini sağlaması gerekir. Bu hizmetlerin sürdürülebilmesi için gerekli yedek parçaların temini de önem taşır.
Servisin “parça yok” şeklindeki açıklamasıyla karşılaşıldığında tüketicinin öncelikle bu durumu yazılı olarak belgeletmesi, yetkili servis ve üretici/ithalatçı nezdinde başvurularını kayıt altına alması ve gerekirse ilgili uyuşmazlık çözüm yollarına başvurması doğru olacaktır.
Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı, Satış Sonrası Hizmetler Hakkında Bilgilendirme.
Bu rehber karar vermenizde yardımcı oldu mu?
Geri bildiriminiz için teşekkürler!


