Başvuru hakkının bulunup bulunmadığı; kişinin tüketici olup olmadığına, uyuşmazlığın bir tüketici işleminden kaynaklanıp kaynaklanmadığına ve uyuşmazlık değerinin ilgili yıl için belirlenen parasal sınır içerisinde bulunup bulunmadığına göre değerlendirilir.
Tüketici Hakem Heyetine Kimler Başvurabilir?
Tüketici işlemi nedeniyle hak veya menfaatinin ihlal edildiğini düşünen tüketiciler, kanunda belirtilen şartların bulunması halinde Tüketici Hakem Heyetine başvurabilir.
Başvuru hakkı yalnızca belirli bir ürün grubuyla sınırlı değildir. Cep telefonu, yenilenmiş telefon, bilgisayar, beyaz eşya, mobilya veya çeşitli hizmetler nedeniyle ortaya çıkan tüketici uyuşmazlıkları gerekli şartları taşıyorsa hakem heyetinin görev alanına girebilir.
Başvurunun yapılabilmesi için uyuşmazlığın tüketici işlemi veya tüketiciye yönelik bir uygulamadan kaynaklanması ve ilgili parasal sınır içerisinde bulunması gerekir. Ticaret Bakanlığı'nın güncel bilgilendirmesinde 2026 yılı için 186.000 TL'nin altında bulunan uyuşmazlıklarda Tüketici Hakem Heyetine başvuru yapılması gerektiği belirtilmektedir.
Tüketici Kimdir?
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun bakımından tüketici, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi ifade eder.
Burada önemli olan kişinin ürünü veya hizmeti hangi amaçla satın aldığıdır. Bir ürünü kişisel kullanım amacıyla satın alan kişi tüketici kapsamında değerlendirilirken, aynı işlem ticari veya mesleki faaliyet kapsamında gerçekleştiriliyorsa durum farklı olabilir.
Gerçek Kişiler Tüketici Hakem Heyetine Başvurabilir mi?
Evet. Günlük hayatında kişisel veya ailesel ihtiyaçları için mal veya hizmet satın alan gerçek kişiler, tüketici işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda gerekli şartları taşıması halinde Tüketici Hakem Heyetine başvurabilir.
Örneğin kişisel kullanım amacıyla satın alınan bir yenilenmiş telefonla ilgili garanti, ayıp veya bedel iadesi sorunu yaşayan tüketici, uyuşmazlığın hakem heyetinin görev alanına girmesi halinde başvuru yapabilir.
Şirketler Tüketici Hakem Heyetine Başvurabilir mi?
Bu sorunun cevabı işlemin hangi amaçla yapıldığına göre değerlendirilmelidir.
6502 sayılı Kanun'daki tüketici kavramında ticari veya mesleki olmayan amaçla hareket edilmesi temel unsurlardan biridir. Bu nedenle bir şirketin kendi ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında yaptığı satın alma işlemleri, sırf satın alınan ürün şirket tarafından kullanılıyor diye otomatik olarak tüketici işlemi haline gelmez.
Başka bir ifadeyle, bir şirketin ticari faaliyeti için satın aldığı bilgisayar, telefon, yazılım veya başka bir ekipmanla ilgili uyuşmazlığın Tüketici Hakem Heyetine taşınıp taşınamayacağı somut işlemin niteliğine göre değerlendirilmelidir.
Şahıs Şirketi Sahipleri Tüketici Sayılır mı?
Şahıs şirketi sahibi olmak tek başına her işlem bakımından tüketici sıfatını ortadan kaldırmaz. Belirleyici olan satın alma işleminin hangi amaçla yapıldığıdır.
Örneğin ticari faaliyet için kullanılan bir ürün ile tamamen kişisel amaçla satın alınan bir ürün aynı şekilde değerlendirilmeyebilir. Bu nedenle şahıs işletmesi sahibi bir kişinin başvuru hakkı, işlemin ticari veya mesleki amaç taşıyıp taşımadığı dikkate alınarak değerlendirilmelidir.
Avukat Tüketici Hakem Heyetine Başvurabilir mi?
Tüketici Hakem Heyetine başvuru tüketicinin kendisi tarafından yapılabileceği gibi avukat aracılığıyla da gerçekleştirilebilir.
Ticaret Bakanlığı'nın güncel bilgilendirmesine göre tüketiciler Tüketici Hakem Heyetine şahsen veya avukat aracılığıyla başvurabilir. Başvuru elden, posta yoluyla veya e-Devlet üzerinden TÜBİS aracılığıyla elektronik ortamda yapılabilir.
Avukat aracılığıyla yapılan başvurularda vekile ilişkin bilgilerin de başvuru formunda yer alması gerekir.
Bir Başkası Adına Tüketici Hakem Heyetine Başvurulabilir mi?
Tüketici, hakem heyeti sürecinde temsil edilebilir. Ancak başvurunun kimin adına yapıldığı ve temsil yetkisinin bulunup bulunmadığı açık şekilde ortaya konulmalıdır.
Özellikle bir başkasına ait telefon, bilgisayar veya başka bir ürünle ilgili başvuru yapılacaksa ürünün kimin tarafından satın alındığı, faturanın kimin adına düzenlendiği ve başvuruyu yapan kişinin hangi sıfatla hareket ettiği önem taşıyabilir.
Bu nedenle başvuru formundaki bilgilerin gerçek işlemle uyumlu olması gerekir.
Ürünü Başka Biri Kullanıyorsa Kim Başvurabilir?
Bir ürünün fiilen başka bir kişi tarafından kullanılması, tek başına tüketici sıfatının kime ait olduğunu belirlemez.
Örneğin bir kişi kendi adına yenilenmiş telefon satın alıp telefonu aile bireylerinden birine verebilir. Böyle bir durumda uyuşmazlığın değerlendirilmesinde satın alma işleminin kim tarafından ve hangi amaçla gerçekleştirildiği önem taşır.
Bu nedenle yalnızca ürünü kullanan kişinin kim olduğuna bakılarak başvuru sahibinin belirlenmesi doğru olmayabilir.
Hediye Olarak Alınan Ürün İçin Kim Başvurabilir?
Bir ürünün hediye edilmesi durumunda satın alma işlemini yapan kişi ile ürünü kullanan kişi farklı olabilir.
Bu tür durumlarda uyuşmazlığın tarafları, satış işleminin kimin adına gerçekleştiği ve talep edilen hakkın niteliği birlikte değerlendirilmelidir. Fatura veya satış belgesinin bulunması da bu noktada önem taşıyabilir.
Bu nedenle hediye olarak alınan bir ürünle ilgili hakem heyeti başvurusu yapılmadan önce başvurunun kimin adına yapılması gerektiğinin somut olay üzerinden değerlendirilmesi daha doğru olur.
Yenilenmiş Telefon Alan Tüketici Başvurabilir mi?
Evet. Kişisel veya ticari olmayan bir amaçla satın alınan yenilenmiş telefonla ilgili tüketici uyuşmazlığı yaşayan kişi, gerekli şartların bulunması halinde Tüketici Hakem Heyetine başvurabilir.
Örneğin;
- Telefonun ayıplı çıkması,
- Garanti kapsamındaki talebin karşılanmaması,
- Satış bedelinin iade edilmemesi,
- İlan edilen özelliklere sahip olmayan telefon teslim edilmesi,
- Sözleşmeye aykırı ürün teslim edilmesi
gibi uyuşmazlıklarda hakem heyetine başvuru gündeme gelebilir.
Ancak uyuşmazlığın hakem heyetinin görev alanında bulunması ve 2026 yılı için belirlenen 186.000 TL parasal sınırının altında olması gerekir.
Satıcı Tüketici Hakem Heyetine Başvurabilir mi?
Tüketici Hakem Heyetleri, tüketici ile satıcı veya hizmet sağlayıcı arasındaki tüketici uyuşmazlıklarının çözümü için oluşturulmuştur. Bu nedenle satıcının kendi ticari faaliyetinden doğan bir alacağını tüketici sıfatıyla hakem heyetine taşıması mümkün değildir.
Burada tarafların tüketici ve satıcı/hizmet sağlayıcı sıfatlarının doğru belirlenmesi önemlidir.
Yabancı Uyruklu Kişiler Tüketici Hakem Heyetine Başvurabilir mi?
Tüketici Hakem Heyetine başvuru bakımından yalnızca Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olma şartı aranması şeklinde genel bir kural bulunmamaktadır.
Başvuru formunda Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için T.C. kimlik numarası; diğer ülke vatandaşları için ise pasaport numarası veya yabancı kimlik numarası gibi kimlik bilgilerinin kullanılması mümkündür. Ticaret Bakanlığı'nın başvuruya ilişkin güncel bilgilendirme metninde bu bilgiler açıkça belirtilmektedir.
Dolayısıyla Türkiye'de tüketici işlemi gerçekleştiren yabancı uyruklu bir kişinin, somut olayın diğer şartlarını da taşıması halinde Tüketici Hakem Heyetine başvurması mümkündür.
Tüketici Hakem Heyetine Başvurmak İçin Uyuşmazlık Tutarı Önemli mi?
Evet. Başvuru hakkının yanında uyuşmazlığın parasal değeri de önemlidir.
2026 yılında 186.000 TL'nin altında bulunan uyuşmazlıklarda Tüketici Hakem Heyetine başvuru yapılması zorunludur. 186.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklar için ise hakem heyetine başvuru yapılamaz. Bu durumda 6502 sayılı Kanun kapsamında dava şartı arabuluculuk ve sonrasında tüketici mahkemesi süreci gündeme gelir.
Başvuru Sahibinin Hangi Bilgileri Vermesi Gerekir?
Tüketici Hakem Heyetine yapılan başvuruda başvuru sahibinin kimliği ve iletişim bilgileriyle birlikte uyuşmazlığın açık şekilde belirtilmesi gerekir.
Ticaret Bakanlığı'nın güncel bilgilendirme metnine göre başvuruda genel olarak şu bilgilere yer verilmelidir:
- Ad ve soyadı veya unvan,
- Gerekli kimlik bilgileri,
- Adres ve iletişim bilgileri,
- Varsa vekile ilişkin bilgiler,
- Uyuşmazlığın konusu,
- Tüketicinin talebi,
- Türk Lirası cinsinden uyuşmazlık değeri,
- Şikâyet edilen tarafın bilgileri.
Elektronik başvurularda başvuru formunun eksiksiz doldurulması ve varsa bilgi ve belgelerin sisteme yüklenmesi gerekir.
Tüketici Hakem Heyetine Başvuramayacak Kişiler Kimlerdir?
Bir kişinin başvuru yapabilmesi için yalnızca bir ürün satın almış olması yeterli değildir. İşlemin tüketici işlemi niteliğinde olması gerekir.
Örneğin tamamen ticari veya mesleki amaçla yapılan bir satın alma işleminin tüketici uyuşmazlığı olarak değerlendirilmesi mümkün olmayabilir.
Ayrıca uyuşmazlık değeri hakem heyetinin ilgili yıl için belirlenen parasal sınırının üzerindeyse başvuru yapılamaz.
Tüketici Hakem Heyetine Başvurmadan Önce Ne Kontrol Edilmeli?
Başvuru yapmadan önce şu noktaların kontrol edilmesi faydalıdır:
- Ürünü veya hizmeti hangi amaçla satın aldığınızı belirleyin.
- İşlemin tüketici işlemi niteliğinde olup olmadığını kontrol edin.
- Uyuşmazlığın parasal değerini belirleyin.
- İlgili yılın Tüketici Hakem Heyeti parasal sınırını kontrol edin.
- Fatura, sözleşme, sipariş kaydı ve ödeme belgelerini hazırlayın.
- Satıcı veya hizmet sağlayıcıyla yapılan yazışmaları saklayın.
- Talebinizi açık ve anlaşılır şekilde belirleyin.
Sık Sorulan Sorular
Herkes Tüketici Hakem Heyetine başvurabilir mi?
Hayır. Başvuru için işlemin tüketici işlemi kapsamında olması ve diğer yasal şartların sağlanması gerekir. Ayrıca uyuşmazlığın ilgili parasal sınır içerisinde bulunması önemlidir.
Şirketler Tüketici Hakem Heyetine başvurabilir mi?
Şirketin yaptığı işlemin ticari veya mesleki amaç taşıyıp taşımadığı önemlidir. Ticari faaliyet kapsamında yapılan işlemler tüketici işlemi olarak değerlendirilmeyebilir.
Avukat olmadan Tüketici Hakem Heyetine başvurabilir miyim?
Evet. Tüketici başvurusunu kendisi yapabilir. Avukat aracılığıyla başvuru yapmak da mümkündür.
Yabancı uyruklu kişiler Tüketici Hakem Heyetine başvurabilir mi?
Türkiye'de gerçekleştirilen tüketici işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda, diğer şartların da sağlanması halinde yabancı uyruklu kişiler de başvuru yapabilir. Başvuruda pasaport numarası veya yabancı kimlik numarası gibi bilgiler kullanılabilir.
Yenilenmiş telefon alan kişi Tüketici Hakem Heyetine başvurabilir mi?
Kişisel veya ticari olmayan amaçla satın alınan yenilenmiş telefonla ilgili uyuşmazlıkta, gerekli şartların sağlanması halinde Tüketici Hakem Heyetine başvuru yapılabilir.
2026 yılında Tüketici Hakem Heyetine kimler başvurabilir?
2026 yılında tüketici işlemlerinden doğan ve hakem heyetinin görev alanına giren, 186.000 TL'nin altında bulunan uyuşmazlıklarda tüketiciler Tüketici Hakem Heyetine başvurabilir.
Sonuç
Tüketici Hakem Heyetine başvuru hakkının belirlenmesinde kişinin tüketici sıfatı, işlemin amacı ve uyuşmazlığın niteliği birlikte değerlendirilmelidir. Kişisel veya ticari olmayan amaçlarla yapılan tüketici işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda, diğer şartların da sağlanması halinde hakem heyetine başvurmak mümkündür.
Yenilenmiş telefon gibi elektronik ürünlerde de aynı temel kurallar geçerlidir. Ürünün ayıplı olması, garantiyle ilgili sorun yaşanması veya satıcının tüketicinin yasal talebini yerine getirmemesi halinde, uyuşmazlığın parasal sınır ve görev şartları kontrol edilerek hakem heyeti başvurusu değerlendirilebilir.
Başvuru yapılmadan önce fatura, sözleşme, sipariş bilgileri ve uyuşmazlığı destekleyen diğer belgelerin hazırlanması da sürecin daha sağlıklı ilerlemesine yardımcı olur.
Resmî Kaynaklar
Bu rehber karar vermenizde yardımcı oldu mu?
Geri bildiriminiz için teşekkürler!
